PATRONI
Fundacja SCIENCE FOR EDUCATION

Małopolskie Centrum Doskonalenia Nauczycieli

prof. dr hab. Dorota Klus-Stańska
Co wiemy o wiedzy? – inspiracje konstruktywistyczne dla edukacji
Wystąpienie poświęcone jest omówieniu dydaktycznych konsekwencji wybranych zmian, jakie w ostatnich dziesięcioleciach zaszły w psychologicznych i pedagogicznych teoriach wiedzy i kształcenia. Konstruktywizm psychologiczny dostarczył danych badawczych dowodzących występowania innych - niż przez długi czas zakładano w nauce - mechanizmów tworzenia się i funkcjonowania wiedzy w umyśle. Podważyło to zasadność powszechnie stosowanych sposobów organizacji edukacji szkolnej i nakreśliło kierunki zmian, wynikające między innymi z ujawnionego znaczenia przebiegu podejmowanych przez uczniów strategii intelektualnych, ich wiedzy osobistej, rozwijania mowy eksploracyjnej i wzajemnego uczenia się rówieśniczego. Aktywizowanie tych elementów na lekcjach w systemie szkolnym napotyka na bariery związane z nietrafnie rozumianą strukturą wiedzy i błędnie identyfikowanymi zależnościami między procesami nauczania i uczenia się, a także ze złudzeniem bezpośredniego wpływu kształceniowego. Głównym celem wystąpienia jest skorygowanie tych nieścisłości i nieporozumień, co potencjalnie otwiera przestrzeń dla rekonstrukcji warunków inicjowania i podtrzymywania pogłębionej aktywności poznawczej uczniów.

dr hab. Wojciech Janicki, prof. UMCS
Geografia w szkole, czyli o form(at)owaniu młodych umysłów
Kluczowym zadaniem systemu edukacji jest kształcenie. Dobór jego treści, sposób prezentacji, metody pracy oraz oczekiwania co do osiąganych efektów kształcenia wypływają z przepisów prawa, ale pośrednikiem pomiędzy przepisem a uczniem jest nauczyciel. To dlatego sposób, w jaki pracuje z młodzieżą szkolną czy akademicką, ma tak przemożny wpływ na to, jakiego obywatela społeczeństwo otrzymuje na końcu procesu edukacyjnego. Otwartego, światłego i poszukującego, czy zamkniętego, odtwórczego i myślącego wyuczonymi schematami.
Jednym z najczęściej powtarzających się schematów jest formowanie atmosfery obaw i strachu wobec pojawiających się problemów. Zamiast na poszukiwaniu innowacyjnych rozwiązań, skupiamy wówczas uwagę młodzieży na istocie samego problemu. Odwrócenie tego sposobu myślenia nie jest trudne, wymaga jednak fundamentalnej zmiany podejścia. I tu rola geografii oraz nauczyciela geografii jest nie do przecenienia. To kształcenie geograficzne ma szanse - a wręcz obowiązek - uczyć kwestionowania utartych prawd, rozbijania mitów i stereotypowych przekonań. W tym także tych, za pomocą których system usiłuje wtłoczyć młodego obywatela w ciasne, przewidziane z góry i zaprogramowane ramy. Opuszczenie ich wymaga chęci, otwartości i odwagi. I tego właśnie powinna uczyć współczesna, nowoczesna geografia.

