Zmiany zachodzące we współczesnym świecie charakteryzują się niespotykaną dotąd dynamiką oraz obejmują wszystkie dziedziny życia człowieka, nie omijając kształcenia geograficznego. Edukacja ma doniosłe znaczenie dla budowania kapitału społecznego kolejnych pokoleń, a ten uznawany jest za determinantę efektywnego konfrontowania się ludzi ze zmianami generowanymi przez technologiczne, środowiskowe, ekonomiczne, społeczne i polityczne trendy cywilizacyjne. Aby mogła wypełnić swoje kluczowe zadanie, którym jest przygotowanie młodych ludzi do efektywnego funkcjonowania w społeczeństwie, potrzeba edukacji opowiadającej na wyzwania wynikające ze wskazanych przemian cywilizacyjnych. Myśl sformułowana trzy dekady temu: „Wszystko rozpoczyna się w szkole […]. Szkoła musi się przystosować do nowych wymagań, stać się instrumentem niezastąpionym w rozwoju osobowym i w integracji społecznej każdej jednostki. Dużo się od niej wymaga, gdyż dużo może ona dać” (Komisja Europejska, 1997) jest nie tylko aktualna, ale nabiera obecnie coraz większego znaczenia w kontekście edukacji geograficznej. Jej celem naczelnym jest objaśnianie przemian społeczno-gospodarczych, środowiskowych i politycznych zachodzących w przestrzeni i ewaluujących pod wpływem szeregu czynników wynikających ze wskazanych trendów.
Zasadna jest zatem naukowa dyskusja nad zmianami w edukacji geograficznej zachodzącymi pod wpływem trendów cywilizacyjnych oraz strategiami skutecznego dostosowania się uczniów, nauczycieli i innych interesariuszy procesów kształcenia geograficznego do tych transformacji.
Podjęcie dyskusji w nakreślonym obszarze problemowym stawiamy za cel główny konferencji. Będzie się ona koncentrowała wokół trzech głównych wątków problemowych rodzących konkretne pytania badawcze:
A) Trendy technologiczne: w tym zwłaszcza miejsce i rola sztucznej inteligencji w kształceniu geograficznym. Narzędzie to ma potencjał zrewolucjonizowania edukacji i pracy nauczycieli automatyzując zadania administracyjne czy ułatwiając rozpowszechnianie się edukacji poza murami szkolnymi. Wdrażanie tych technologii do procesów nauczania-uczenia się zarówno budzi szereg obaw, jak i może być szansą na nowatorskie dydaktyczne rozwiązania.
- W jaki sposób nauczyciele oraz uczniowie mogą i powinni wykorzystać sztuczną inteligencję i inne technologie, aby usprawnić proces uczenia się, jednocześnie stawiając czoła tym wyzwaniom etycznym i praktycznym?
- Jaka jest przyszłość podręcznika szkolnego i innych analogowych pomocy dydaktycznych?
- Jaka będzie rola nauczyciela w procesie dydaktyczno-wychowawczym?
B) Trendy środowiskowe. Kryzysy planetarne związane ze zmianą klimatu, utratą bioróżnorodności i zanieczyszczeniem środowiska są zagrożeniem dla stabilności gospodarek i społeczeństw na całym świecie.
- W jaki sposób edukacja geograficzna na każdym szczeblu kształcenia może i powinna pełnić liderską rolę w wyjaśnianiu społeczeństwu globalnego, regionalnego i lokalnego wymiaru tych wyzwań i przyczyniać się do bardziej zrównoważonej przyszłości?
- Jakie treści, metody i środki będą optymalizowały efekty uczenia się i służyły sprawczej geografii?
C) Trendy ekonomiczne, społeczne i polityczne. Dynamiczne zmiany demograficzne, polityczne, w tym zbrojne konflikty, zmieniają struktury społeczności uczniowskich i stawiają przed nauczycielami wyzwania realizacji ambitnej edukacji geograficznej przy jednoczesnym wspieraniu inkluzji nowoprzybyłych uczniów/studentów oraz promowaniu szacunku dla różnorodności. Sami uczniowie – przedstawiciele pokolenia Alfa – mają inne potrzeby i możliwości percepcyjne. Niska konkurencyjność zatrudnienia w zawodzie nauczyciela powoduje spadek zainteresowania tą profesją wśród młodych ludzi.
- Jak planować i realizować proces kształcenia by te wyzwania podjąć i pomyślnie im sprostać?
- Jak tworzyć warunki do kształtowania tożsamości wielowymiarowej, łączącej wymiar lokalny, regionalny, krajowy, europejski i globalny, a także tożsamości międzykulturowej.
- Jak „przepracować” funkcjonujące mity, stereotypy i uprzedzenia?
- W jaki sposób organizować proces kształcenia geograficznego, aby skutecznie pracować z dzisiejszym uczniem?